19 maja 2026 r. – to data wyczekiwana przez seniorów z Podolan od dawna. Właśnie na ten dzień zaplanowano wycieczkę do Śmiełowa, gdzie znajduje się jedyne w Polsce Muzeum Adama Mickiewicza.

Klasycystyczna perła Wielkopolski i pierwowzór Soplicowa

Pałac w Śmiełowie to klasycystyczna perła w Wielkopolsce z końca XVIII wieku. To tutaj, w sierpniu 1831 roku, ukrywał się Adam Mickiewicz. Przebywał tu pod przybranym nazwiskiem Adama Muhla, w charakterze nauczyciela i kuzyna, czekając na możliwość przedostania się do ogarniętej powstaniem listopadowym Warszawy. Zamysł ten niestety się nie powiódł.

To właśnie w Śmiełowie i w pobliskich dworach – jak głosi legenda – Mickiewicz szukał inspiracji do opisów życia szlacheckiego w Panu Tadeuszu. Sam śmiełowski pałac stał się pierwowzorem słynnego Soplicowa.

Park w stylu angielskim i ogródek Zosi

Pałac otoczony jest 14-hektarowym parkiem w stylu angielskim. W nim rośnie dąb, pod którym – również według legendy – siadał Mickiewicz, pisał poezje i czytał. To tutaj w parku zrekonstruowano także ogródek Zosi, którego opis znajdujemy na kartach Pana Tadeusza.

Bogate zbiory muzeum

W Muzeum znajdują się bogate pamiątki po poecie: zdjęcia, listy, rysunki oraz portrety Mickiewicza. Wśród eksponatów podziwiać można m.in. pierwsze, paryskie wydanie Pana Tadeusza z 1834 roku oraz dzieło przetłumaczone na kilka języków, w tym na hebrajski. Sam pałac wyposażony jest w oryginalne meble z epoki.

Historia pałacu i wielcy goście

Sam Pałac powstał w 1797 roku dla Andrzeja Gorzeńskiego. Posiada piętrowy korpus główny połączony półkolistymi galeriami z oficynami, a z frontu ulokowano czterokolumnowy portyk. Budowla wzniesiona na planie podkowy o rozpiętości skrzydeł 42 metrów oferuje wspaniały widok na rozległe łąki i pasmo wzgórz.

• Rok 1887: Majątek kupuje Franciszek Chełkowski, który urządza w pałacu kolekcję pamiątek związanych z Mickiewiczem i jego pobytem w Śmiełowie. Pałac miał charakter domu otwartego – odwiedzali go m.in. Henryk Sienkiewicz, Ignacy Paderewski, Wojciech Kossak, Ludomir Różycki, Władysław Tatarkiewicz i inni wielcy tamtej epoki.

• Rok 1939: Majątek zajmują okupanci, a właściciele zostają internowani.

• Po 1945 roku: Pałac zostaje splądrowany, a jego wnętrza podzielone na mieszkania i klasy szkolne.

• Rok 1970: Muzeum Narodowe przejmuje pałac, a 5 lat później oficjalnie otwiera w nim Muzeum Adama Mickiewicza.

W drodze powrotnej zobaczyliśmy jeszcze Żerków z zespołem turystyczno-sportowym. Wycieczka w pełni usatysfakcjonowała wszystkich 25 uczestników.

Barbara Kubiak-Sobczak Organizatorka wycieczki Poznań, 20 maja 2026 r.